Anasayfa / Yazarlık Atölyesi / Türkiye’de Bir Yazar Kitabından Ne Kazanır? Telif Oranları, Avans ve Rakamların Gerçek Yüzü

Okur Yazar Buluşması
Yazarlık Atölyesi
Türkiye’de Bir Yazar Kitabından Ne Kazanır? Telif Oranları, Avans ve Rakamların Gerçek Yüzü

31 kez okunmuştur Yayınlanma Tarihi: 21 Ekim 2026 23:42 31 21 Ekim 2026

Türkiye’de Bir Yazar Kitabından Ne Kazanır? Telif Oranları, Avans ve Rakamların Gerçek Yüzü

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Kısa cevap: Türkiye’de bir yayınevi ile çalışan yazar, çoğunlukla kitabın etiket (liste) fiyatının %8 ile %12’si arasında telif alır; en sık duyulan oran %10’dur. Yani 250 TL’lik bir kitabın 1.000 adedinden yazara düşen brüt pay yaklaşık 25.000 TL’dir ve vergi kesintisinden sonra bu rakam daha da azalır. İlk kitaplarda avans pek yaygın değildir; asıl kazancı belirleyen şey ise oran kadar sözleşmenin ince maddeleridir.

Bu rakam pek çok yazar adayını şaşırtıyor. Peki bu tabloyu kim, neden böyle kuruyor? Bir kitabın parası nereye gidiyor? Ve imza atmadan önce nelere bakmak gerekiyor? Sırayla gidelim.

Telif oranları: “%10” nereden çıkıyor?

Türkiye’de telif oranlarını belirleyen bir yasa ya da tarife yok; oran tamamen yazar ile yayınevi arasındaki pazarlığa kalmış. Yine de sektör kaynakları birbirine yakın bir aralık veriyor:

2026’da yayımlanan yayıncılık rehberleri geleneksel yayınevlerinde oranı etiket fiyatı üzerinden %8–12 olarak veriyor; en sık rastlanan oran %10 (bazı yayınevlerinde %7 ya da %12).
Bazı kaynaklar, bilinen ve çok satan yazarlar için oranın belirgin biçimde yükselebildiğini, yeni yazarlarda ise %10’un altına inebildiğini aktarıyor. 2017 tarihli bir değerlendirme bu aralığı %5–10 olarak vermişti.

Burada kritik bir ayrım var: Telif neyin yüzde onu? Geleneksel modelde oran genellikle etiket fiyatı üzerinden hesaplanır. Bazı yeni modellerde ise “net kâr” üzerinden hesap yapılır; yani önce KDV, dağıtımcı iskontosu ve baskı maliyeti düşülür, kalan tutar paylaşılır. “%50 telif” kulağa beş kat daha iyi gelir ama hesap tabanı başka olduğu için doğrudan karşılaştırılamaz. Bu konuya aşağıda örnekle döneceğiz.

250 TL’lik bir kitap: kim ne alır?

Bir kitabın etiket fiyatının tamamı yayınevine gitmez. Sektörden aktarılan değerlendirmelere göre dağıtımcılar etiket fiyatı üzerinden en az %50, kimi zaman daha yüksek iskonto talep edebiliyor. Kalan tutardan kâğıt, baskı, cilt, kapak tasarımı, editörlük, düzelti, depolama ve kargo karşılanıyor; yazarın telifi de bu paydan çıkıyor.

Maliyet tarafı son yıllarda ağırlaştı. Türkiye Yayıncılar Birliği’nin (TYB) 2025 Kitap Pazarı Raporu’nda yer verilen yayıncı anketine göre üretim maliyetleri döviz bazında yaklaşık %84 artarken, önerilen satış fiyatları döviz bazında yaklaşık %15 düştü. (Anket 2023’te yapılmış; TYB Başkanı Kenan Kocatürk aynı rakamları 2026’da da dile getirdi.) Kâğıt dahil temel girdilerin büyük bölümü ithal olduğu için kur hareketleri doğrudan kitap maliyetine yansıyor.

Örnek hesap tablosu

Aşağıdaki rakamlar tamamen örnektir; gerçek sözleşmelerde oran, hesap tabanı ve ödeme koşulları değişir.

Senaryo	Hesap	Brüt telif	%17 stopaj sonrası (yaklaşık)
250 TL, %10, 1.000 adet	250 × 0,10 × 1.000	25.000 TL	20.750 TL
250 TL, %8, 1.000 adet	250 × 0,08 × 1.000	20.000 TL	16.600 TL
250 TL, %12, 1.000 adet	250 × 0,12 × 1.000	30.000 TL	24.900 TL
250 TL, %10, 1.000 basıldı ama 600 satıldı (satış üzerinden ödeme)	250 × 0,10 × 600	15.000 TL	12.450 TL
250 TL, %10, yetişkin kurgu ortalama ilk baskısı kadar (1.152 adet)	250 × 0,10 × 1.152	28.800 TL	23.904 TL

Tablonun dördüncü satırı belki de en önemlisi: Telifin basılan adet üzerinden mi yoksa satılan adet üzerinden mi ödeneceği, aynı oranla bile kazancı ciddi biçimde değiştirir.

Vergi notu: Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesindeki ödeyiciler (örneğin şirket olarak kurulmuş yayınevleri) telif ödemesinden %17 stopaj keser. GVK 18. madde kapsamındaki istisna için 2026 yılı sınırı 5.300.000 TL net kazanç; bu sınırın altında kalan yazar için kesilen stopaj genellikle nihai vergi olur. Kendi durumunuz için bir mali müşavire danışmanızı öneririz.

Tiraj gerçeği: Bir kitap kaç adet basılıyor?

TYB’nin 2025 raporuna göre Türkiye’de yetişkin kurgu kitaplarında ortalama ilk baskı tirajı yaklaşık 1.152 adet; araştırma-inceleme kitaplarında ise yaklaşık 1.248 adet. Yetişkin kurguda geçmişte 2.000–3.000 adetlik ilk baskıların olağan sayıldığı hatırlanırsa düşüş belirgin. Bir yayınevi kurucusu, eskiden 1.500–2.000 basılan kitapların artık zaman zaman 500 adede kadar indiğini söylüyor.

Genel tablo da bu daralmayı doğruluyor:

2025’te bandrollü kitap üretimi 407.777.284 adet oldu; 2024’e göre yaklaşık %1,5 düşüş. 2026’nın ilk çeyreğinde bandrol adedi bir önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık %3,5 daha düştü.
Aynı yıl 100.545 ISBN alındı: 80.921 basılı kitap, 18.464 e-kitap, 933 sesli kitap.
Kitap perakende pazarı TL bazında %23,91 büyüyerek yaklaşık 59,2 milyar TL‘ye çıktı; ancak %30,89’luk enflasyon hesaba katıldığında reel olarak yaklaşık %7 daraldı.
E-kitap ve sesli kitap pazarı 2025’te yaklaşık 284 milyon TL ile %19 büyüdü; yine de toplam içindeki payı küçük.

Kısacası: Daha fazla başlık, daha az adet. Her yeni kitap rafta daha kalabalık bir rekabete giriyor ve bu, ilk baskıların küçülmesi demek.

Avans: Türkiye’de neden pek duyulmuyor?

Avans, sözleşme imzalanınca yazara peşin ödenen ve ileride kazanılacak telife mahsup edilen tutardır. Uluslararası uygulamada genellikle taksitlerle (imzada, teslimde, yayında) ödenir ve kitap, avansı karşılayacak kadar telif üretene dek yazara ek ödeme yapılmaz. Buna “avansı çıkarmak” (earning out) denir.

Türkiye’de avans uygulamasına dair kamuya açık, sistematik bir veri yok. Sektörde yaygın kanaat, avansın daha çok bilinen yazarlar, çeviri ve ajans aracılığıyla yapılan anlaşmalarla sınırlı kaldığı; ilk kitabını yayımlatan yazarların çoğunun avans almadığı yönünde. Bir avans teklif edilirse şu soruları sormak gerekir: Hangi kalemlerden mahsup edilecek? Kitap avansı karşılamazsa iade istenecek mi? Taksitler hangi olaya bağlı?

Yasal çerçeve: 5846 sayılı FSEK ne diyor?

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, yazara iki tür hak tanır:

Manevi haklar (m.14–17): Eseri kamuya sunma, adın belirtilmesi, değişiklik yapılmasını yasaklama gibi haklar. Bunlar devredilemez.
Mali haklar (m.21–25): İşleme (çeviri, uyarlama gibi), çoğaltma, yayma, temsil ve umuma iletim hakları. Sözleşmeyle devredilen ya da lisansla kullandırılan haklar bunlardır.

Sözleşme açısından öne çıkan hükümler:

Yazılı şekil ve tek tek sayma (m.52): Mali haklara ilişkin sözleşmeler yazılı yapılmalı ve devredilen haklar ayrı ayrı gösterilmelidir. “Tüm haklarımı devrettim” gibi genel ifadeler tartışmalıdır.
Devir mi, lisans mı (m.48, m.56): Yazar hakkını tamamen devredebilir ya da yalnızca kullanma yetkisi (lisans) verebilir. Lisans “tam” (münhasır) veya “basit” olabilir; sözleşmede açıkça yazmıyorsa basit lisans varsayılır.
Üçüncü kişilere aktarma (m.49): Hakkı alan taraf, sözleşmede izin yoksa bu hakları yazarın onayı olmadan başkasına aktaramaz.
Kullanmama halinde dönme (m.58): Yayınevi aldığı hakları hiç ya da gereği gibi kullanmazsa ve bu yazarın menfaatini önemli ölçüde zedelerse, yazar noter aracılığıyla süre vererek sözleşmeden dönebilir. Bu hakkı peşinen ortadan kaldıran ya da iki yıldan uzun süre kısıtlayan kayıtlar geçersizdir.
Koruma süresi (m.27): Mali haklar yazarın yaşamı boyunca ve ölümünden sonra 70 yıl korunur. Bu sürenin dolmasının piyasada ne anlama geldiğini Kürk Mantolu Madonna yazımızda anlattık: Sabahattin Ali’nin eserleri 2019’da kamuya geçince roman ilk ay içinde 33 ayrı yayınevinden çıktı.

Türk Borçlar Kanunu’nun yayım sözleşmesine dair hükümleri de önemlidir: Taraflar sözleşmenin süresini veya baskı adedini kararlaştırmak zorundadır (TBK m.491). Çeviri hakkı ise sözleşmede açıkça belirtilmedikçe yayınevine geçmez (TBK m.495).

İmzadan önce kontrol listesi

Aşağıdaki maddeler bir sözleşmede en sık gözden kaçanlardır:

Süre: Sözleşme kaç yıl geçerli? Kendiliğinden yenileniyor mu? Geleneksel sözleşmelerde 5 yıl sık görülen bir süre.
Baskı ve adet: Kaç baskı, her baskıda kaç adet? Kitap tükenirse yeni baskı yapılmazsa ne olacak?
Hesap tabanı: Telif etiket fiyatı üzerinden mi, net gelir üzerinden mi? Basılan mı, satılan adet mi?
Ödeme ve raporlama: Telif ne zaman ödenecek (basımda mı, altı aylık dönemlerle mi)? Satış raporu verilecek mi? Bandrol adedini kontrol edebiliyor musunuz?
Formatlar ayrı ayrı: E-kitap, sesli kitap, çeviri, film/dizi/tiyatro uyarlaması hakları ayrı maddeler halinde mi? Her biri için oran ne? Sözleşmede yazmayan hak, kural olarak sizde kalır; ama “her türlü format” gibi geniş ifadelere dikkat.
Münhasırlık ve alt lisans: Yayınevi hakları başka yayınevine ya da platforma devredebilir mi?
Yazar nüshaları ve indirimli alım: Kaç ücretsiz nüsha? Ek alımda hangi indirim?
Fesih ve hakların dönüşü: Kitap baskı dışı kalırsa haklar ne zaman size döner?

Kendi yayınını yapmak ve ücretli yayıncılık

Geleneksel yayınevine alternatif olarak iki model öne çıkıyor:

Ücretli / ortak yayıncılık: Yazar baskı ve hizmet bedelini (ya da bir kısmını) öder, karşılığında daha yüksek oran alır. 2026 tarihli bir rehbere göre editörlük, kapak, sayfa düzeni, ISBN, bandrol ve dağıtımı kapsayan paketler 26.000–31.000 TL civarında; telif ise çoğunlukla net kâr üzerinden %50.

“%50” kulağa cazip geliyor ama hesap tabanı farklı. Aynı rehberin örneğine göre 300 TL etiket fiyatlı bir kitapta KDV, iskonto ve baskı maliyeti düşüldükten sonra adet başına kalan net kâr 40–50 TL civarında; yazarın yarı payı yani 20–25 TL. Aynı kitapta geleneksel %10 telif ise yazara, hiçbir ödeme yapmadan, adet başına 30 TL getirir. Üstelik yazar baştan 26.000 TL ödediyse bu tutarı geri almak için yaklaşık 520–650 kitap satması gerekir. Ortalama ilk baskının 1.152 adet olduğu bir pazarda bu, küçük bir hedef değil.

Bu modellerde dikkat:

“Ücretsiz baskı” teklifinin neyi kapsadığını yazılı olarak isteyin; editörlük ve kapak çoğu zaman ayrı ücretlendirilir.
“Net kâr” tanımı ve hesap örneği sözleşmede yer almalı.
Dosyanızı övüp hemen ardından ödeme isteyen bir yapı, geleneksel yayınevi değil, hizmet satan bir şirkettir. Bu kötü bir şey değildir ama adının doğru konması gerekir.

Tamamen kendi yayını: Türkiye’de satışa sunulacak basılı kitaplar için ISBN ve bandrol gerekir (bandrol yükümlülüğü FSEK m.81’de düzenlenir). Bu işlemler genellikle Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan sertifikalı bir yayıncı üzerinden yürütülüyor. Dijital tarafta ise uluslararası platformlar başka bir hesap sunuyor: Örneğin Amazon KDP, e-kitaplar için liste fiyatının %35’i ya da belirli koşullarda (teslim maliyeti düşülerek) %70’i oranında telif seçeneği veriyor. Ancak dağıtım, tanıtım ve okura ulaşma yükü tamamen yazarda kalıyor.

Peki yazarlık para kazandırmaz mı?

Rakamlar soğuk ama tablo tek renkli değil. Çok satan bir kitap, baskı sayısı arttıkça yazara düzenli gelir sağlar; çeviri ve uyarlama hakları ise asıl kazancın kapısını açabilir; büyük bir ödülün ardından bir yazarın kitaplarının nasıl yeniden baskıya girdiğini 2026 Nobel’i kazanan Anne Carson örneğinde görmek mümkün. Ne var ki yazarların büyük çoğunluğu için ilk kitabın telifi bir maaş değil, bir başlangıç. Bu yüzden asıl soru “yüzde kaç?” değil, “hangi haklarımı, ne kadar süreyle, hangi koşullarla veriyorum?” olmalı.

Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki ya da mali tavsiye değildir. Bir yayın sözleşmesi imzalamadan önce fikri mülkiyet alanında çalışan bir avukata ve vergi konusunda bir mali müşavire danışmanızı öneririz.

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye’de yazar telifi yüzde kaç?

Geleneksel yayınevlerinde telif genellikle etiket fiyatının %8–12’si arasındadır; en yaygın oran %10’dur. Çok satan yazarlarda bu oran pazarlıkla yükselebilir.

1.000 adet satan bir kitap yazara ne kazandırır?

250 TL etiket fiyatı ve %10 telifle brüt 25.000 TL eder; %17 stopaj kesilirse yaklaşık 20.750 TL kalır. Bu tamamen örnek bir hesaptır.

İlk kitabımda avans alabilir miyim?

Mümkün ama Türkiye’de ilk kitaplarda yaygın değil. Avans teklif edilirse, telife nasıl mahsup edileceğini ve kitap satmazsa iade istenip istenmeyeceğini sözleşmede netleştirin.

E-kitap ve sesli kitap hakları otomatik olarak yayınevine geçer mi?

FSEK m.52’ye göre devredilen haklar sözleşmede ayrı ayrı gösterilmelidir. Sözleşmede yazmayan bir hakkın devredildiği varsayılmaz; yine de geniş ifadeler içeren maddeleri bir uzmana inceletin.

Kitabımı kendim basıp satabilir miyim?

Basılı kitabın yasal satışı için ISBN ve bandrol gerekir; bu işlemler genellikle sertifikalı bir yayıncı üzerinden yapılır. Dijital platformlarda (ör. Amazon KDP) kendi e-kitabınızı doğrudan yayımlayabilirsiniz.