Haruki Murakami’nin Sürreal Dünyası

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Haruki Murakami, çağımızın en gizemli ve en çok okunan yazarlarından biridir. Onun romanları, gerçek ile rüya arasındaki ince perdenin sürekli aralandığı, mantığın yer yer çözüldüğü paralel dünyalara açılan kapılardır. Murakami, Japonya’nın modern yalnızlığını, kayıp duygusunu ve içimizdeki “öteki”ni anlatırken, bunları caz müziği, kediler, kuyular, paralel evrenler ve gece yarısı spagetti gibi imgelerle sarmalar. Okur, sayfaları çevirirken hem tuhaf bir huzur hem de derin bir huzursuzluk hisseder; çünkü Murakami’nin dünyası hem çok yabancı hem de tuhaf biçimde tanıdıktır.

Murakami’nin en ikonik eserlerinden Kafkas Sahili, sürreal dünyanın en çarpıcı örnekleridir. On beş yaşındaki Kafka Tamura, babasının lanetinden kaçarken bir kütüphanede yaşlı bir adamla ve konuşan kedilerle tanışır. Roman, iki ayrı hikâyeyi paralel olarak ilerletir ve zaman zaman bu iki hat kesişir. Burada gerçeklik katman katman soyulur; rüyalar, kehanetler ve kolektif bilinçaltı iç içe geçer. Murakami, “içimizdeki karanlık ormana girmek”ten bahsederken aslında modern insanın yalnızlığına ve bastırılmış arzularına dokunur.

1Q84 üçlemesi ise daha büyük bir evren kurar. “Q” harfi, “question mark”ı (soru işareti) çağrıştırır ve roman boyunca her şey sorgulanır. İki ay, iki paralel dünya, suikastçı bir genç kadın ve bir yazar… Murakami burada aşkı, şiddeti, inancı ve zamanı sorgularken okuru da “ben hangi dünyada yaşıyorum?” sorusuyla baş başa bırakır. Roman, sürreal unsurları ustalıkla gerçek hayatın içine yerleştirir; öyle ki fantastik olanı sorgulamayı bırakır, gerçeğin kendisine şüpheyle bakmaya başlarsınız.

Yalnızlık ve Küçük Ritüeller

Murakami’nin tüm eserlerinde ortak olan şey, modern insanın derin yalnızlığıdır. Karakterleri büyük şehirlerde, kalabalıkların içinde yapayalnızdır. Ama bu yalnızlık bunaltıcı değil, neredeyse meditatif bir hâl alır. Gece yarısı mutfakta spagetti pişirmek, caz plakları dinlemek, uzun koşular yapmak… Bu küçük ritüeller, karakterlerin iç dünyalarını dengeleyen, onları ayakta tutan şeylerdir. Yazar, “yalnızlık”ı bir ceza değil, kendini bulmanın zorunlu koşulu olarak gösterir.

Türk okurların Murakami’ye bu kadar bağlanmasının nedeni de budur. İstanbul’un kalabalığında, dijital dünyanın gürültüsünde kendimizi yalnız hissederken onun karakterlerinde ayna buluruz. Onun sürreal dünyası, bizim gerçekliğimizin bir uzantısı gibidir; çünkü hepimiz arada bir “öteki tarafa” geçmek, başka bir benlikle karşılaşmak isteriz.

Murakami’nin dili sade, akıcı ve hipnotiktir. Uzun cümleleri yoktur; ama her cümle bir kapıdır. Okur o kapıdan girdiğinde artık kolay kolay çıkmak istemez. Çünkü Murakami, sadece hikâye anlatmaz; okuru kendi bilinçaltının labirentlerinde dolaştırır ve çoğu zaman oradan biraz değişmiş olarak çıkarır.

Haruki Murakami’nin sürreal dünyası, 21. yüzyıl edebiyatının en özgün keşif alanlarından biridir. O, bize “gerçeklik tek değildir” der. Ve biz de, her yeni kitabında bu gerçeği yeniden keşfederiz. Belki de en büyük sürpriz, onun dünyasına girdikten sonra kendi dünyamıza biraz daha farklı gözlerle bakmamızdır.

Murakami okumak, bir rüyaya dalmak gibidir. Uyandığınızda ise ne tamamen uyanıksınızdır ne de tamamen uykuda… Tam da bu gri bölgede, edebiyatın en güzel hâli gizlidir.