06 Kasım 2026 Cuma
Sartre'ın yakın dostu Paul Nizan'ın 1938 Interallié Ödüllü romanı Komplo, Yağmur Alev çevirisiyle Kapra'dan çıktı. 1920'lerin Paris'inde devrim hayal eden bir grup öğrencinin ihanetle sonuçlanan komplosunu yasak bir aşkla iç içe anlatan, iki savaş arası Fransız romanının dikkat çekici örneklerinden.
1920'lerin sonunda Paris. Varlıklı bir Yahudi ailenin oğlu olan felsefe öğrencisi Bertrand Rosenthal, kuşağının devrimci laflarından sıkılmış, eyleme geçmek istiyor. Kendisi gibi burjuva kökenli birkaç arkadaşıyla önce radikal bir dergi çıkarıyor, ardından ne kadar ciddiye alınması gerektiği belirsiz bir komploya girişiyor: Grup, siyasi bir dava adına küçük çaplı casusluk işlerine bulaşıyor. Bertrand'ın ağabeyinin karısıyla yaşadığı yasak ilişki de bu siyasi oyunla aynı anda ilerliyor. İki hikâye, gruptakilerin pek sevmediği silik bir arkadaşın polise verdiği bilgiyle ihanet ve ölüme doğru kıvrılıyor. Nizan, gençliğin ideal ile kendini beğenmişlik arasında gidip gelen ruh halini hem sert hem de şefkatli bir gözle anlatıyor.
Paul Nizan 1905'te Tours'da doğdu. École Normale Supérieure'de Jean-Paul Sartre ve Raymond Aron'la aynı sıralarda okudu; Sartre'ın yakın dostuydu. Aden'de bir yıl özel öğretmenlik yaptı, dönüşte Marksizme yöneldi ve 1927'de Fransız Komünist Partisi'ne katıldı. Aden Arabistan, Antoine Bloyé ve Komplo'nun yazarıdır. 1939'da Alman-Sovyet Paktı'na tepki olarak partiden ayrıldı. 23 Mayıs 1940'ta Dunkerque'de İngiliz ordusunda tercümanken öldü.
Komplo, 1938'de Interallié Ödülü'nü alan ve Sartre'ın Nizan'ın başyapıtı saydığı roman. Türkçede 2023'te Sel Yayıncılık'tan da çıkmıştı; Kapra baskısı ikinci bir çeviri seçeneği sunuyor. Yazar adayları için öğretici yanı, siyasi bir romanı tez kitabına çevirmeden yazması: İdeoloji karakterlerin kibri, aşkı ve korkusu üzerinden sınanıyor. Stendhal etkisi de izlenmeye değer.
Fikir romanlarını, iki savaş arası Fransız edebiyatını ve gençlik ile siyaset ilişkisini düşünenler için.
Bu kitap, 30 Ekim–5 Kasım 2026 haftasının editör seçkisinde yer alıyor. Haftanın diğer yeni çıkan edebiyat kitaplarına oradan ulaşabilirsiniz.