Edebiyat Ödülleri Gerçekten Kaliteyi Belirler mi?

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Nobel, Pulitzer, Booker, Man Booker, Hugo, National Book Award… Bu ödüller her yıl büyük heyecan yaratır, satışları patlatır ve yazarları ünlü yapar. Peki gerçekten en iyi kitapları mı seçiyorlar?

Cevap, maalesef genellikle “hayır”.

Büyük Ödüllerin Karanlık Yönü

• Nobel Edebiyat Ödülü: Tolstoy, James Joyce, Graham Greene, Virginia Woolf, Jorge Luis Borges gibi devler ömürleri boyunca Nobel alamadı. Buna karşılık bazı isimler siyasi sebeplerle ya da “dönemin modasına” uyduğu için ödül aldı.
• Pulitzer Ödülü: 1920’lerden beri veriliyor. Ancak bazı kazanan eserler zamanla unutulurken, Pulitzer alamamış birçok klasik hâlâ okunuyor.
• Booker Ödülü: Kazanan kitaplar genellikle satış rekoru kırıyor. Ama eleştirmenler sık sık “ödül jürisinin siyasi ve ticari tercihleri”nden şikâyet ediyor.

En İlginç Örnekler

• Gabriel García Márquez Nobel’i aldıktan sonra “Asıl Nobel’i almam gereken eser Yüzyıllık Yalnızlık’tı, Son Şafak’tı” demişti.
• J.K. Rowling Harry Potter serisiyle Booker Ödülü’ne bile aday gösterilmedi.
• Haruki Murakami yıllardır Nobel favorisi gösteriliyor ama hâlâ alamadı.
• Birçok eleştirmen “Ödüller genellikle güvenli, politik olarak doğru ve pazarlanabilir kitapları seçiyor” diyor.

Ödüllerin Gerçek Gücü

Ödüller kaliteyi belirlemez ama görünürlüğü belirler. Bir kitap ödül alınca:

• Satışları 10-20 kat artabilir.
• Çeviri hakları kolay satılır.
• Yazarın kariyeri bambaşka bir seviyeye çıkar.

Ancak birçok büyük yazar (Kafka, Emily Dickinson, Melville gibi) hayattayken hiçbir büyük ödül almadan öldü. Eserleri ise zamanla klasik hâline geldi.

Sonuç olarak: Ödüller bir kitabın kalitesini garanti etmez. En iyi kitaplar bazen ödülleri süsleyen raflarda değil, sessizce okunan ve yıllarca elden ele geçen eserlerdir.

Sizce en büyük ödülsüz klasik hangisi? Ya da aldığınız son edebiyat ödülü kitabını gerçekten beğendiniz mi?